Seçim meçhullüğü kalkınca yabancı yatırımcı gelebilir
![](https://bastonkafalar.com/wp-content/uploads/2024/07/secim-mechullugu-kalkinca-yabanci-yatirimci-gelebilir-1DiAYyKK-780x470.jpg)
Burcu GÖKSÜZOĞLU
Borsadaki yükselişi neye bağlıyorsunuz? Rekorlar sürecek mi?
Biz 2022 yılına BİST 100 endeksinde 1800’lü düzeylerde başladık. Dün itibariyle geldiğimiz sayıya baktığınızda yüzde 150’lik bir büyüme var, getiri var. Hatta geçen seneye kıyasla baktığınızda da yüzde 180’nin üzerinde. Burada biz aslında yerli yatırımcı ilgisini görüyoruz. Yüksek enfl asyon ortamında pay senetleri en güzel getiriyi sunan alternatifl erden biri olduğu için ilgi büyük. Burada şirketlerin bu yükselişe karşın hala karlılıklarının, kar performanslarının yüksek olması da ve daha yüzde 5’ler civarında bir çarpanla, oradaki fiyat yarar oranında cazip çarpan oranıyla aslında süreç görmesiyle daha da potansiyelinin olduğunu düşünüyoruz. Yükselişler bu türlü süratli olduğunda, vakit zaman kar realizasyonu da oluyor. Lakin şayet yatırımcılar şirket tahlillerini, şirketlerin performanslarını o raporlara bağlı olarak daha temel tahlil bazlı bir yatırım yaparlarsa daha uzun vadede yararlı olabileceklerini düşünüyoruz. Bilhassa yılın son 1.5 ayında 5 binli düzeylere yanlışsız gideceğini hatta seçimden evvelki devirde de, önümüzdeki sene 6 binli düzeylere çıkabileceğini öngörüyoruz.
Son iki haftadır yabancılar birinci sefer alıma geçti. Bu güçlü bir yabancı girişinin sinyali olabilir mi?
Gerçi Fed’in yüksek enfl asyonu denetim altına almak için ABD’de sıkılaştırmaya başlamasıyla birlikte birçok gelişmekte olan ülkede yabancı yatırımcılar borsalardan çıktılar, bizde de yüzde 30’un altında bir yabancı yatırımcı oranı var şu anda. Lakin 2023’te seçim belirsizliğinin ortadan kaybolmasıyla Fed’in de bu sıkılaştırmada biraz daha ölçülü hareket etmesiyle yabancı yatırımcıların da dönebileceğini öngörüyoruz. O yüzden bütün bu kurallarda borsanın hala potansiyelinin olduğunu düşünüyoruz. Şu an için güçlü bir girişin başlangıcı diyemeyiz. Fakat seçime yanlışsız, biraz daha mevzuların belirginleşmesiyle bir giriş görebiliriz. Sonrasında seçim meçhullüğü ortadan kalktıktan sonra bilhassa dünyada da Fed’in sıkılaştırma adımlarını biraz gevşetmesi sonucu, buraya yabancı ilgisinin olacağını düşünüyoruz. O yüzden yerli ve yabancı yatırımcıyla bir arada daha sağlıklı bir piyasa oluşacağını öngörebiliriz.
Kriptodan soğuyan borsaya mı geliyor pekala? Türkiye’de yatırımcıların tercihleri ve profilinde nasıl bir değişim var?
Özellikle pandemiyle birlikte gençlerin de finans piyasalarına olan ilgisi çok arttı. Burada bilhassa 30 yaş altının çok yüklü olarak borsaya geldiğini gördük. Zati en çok yatırımcı sayısının arttığı yıl 2020 idi. Yüzde 60 bir artış gördük yatırımcı sayılarında borsada toplamda. Sonraki yıllarda da yüzde 20, yüzde 25 üzere artışlar gördük. Gençlerin de buna paralel borsa yatırımcısı içindeki hissesi yükseldi. Dijitalleşme ve teknolojik altyapıların da gençlerin ilgisinin buraya yönelmesine imkan tanıdığını düşünüyorum.
4.çeyrek bilançolarından ne bekleniyor? Hangi dallar ve şirketler öne çıkacak?
Gıda, içecek, ulaştırma, perakende ve holdinglerde potansiyel görüyoruz. 2022’de turizm bölümünün çok düzgün bir performans sergilemesi sonucu havayollarında da âlâ bir performans gördük.
Geçen seneye kıyasla havacılık endeksi yüzde 400 bir getiri sağladı. Güç fiyatlarında savaştan kaynaklı yükseklik olduğu için güç kesimi de güzel gidiyor. Orada da geçen seneye kıyasla yüzde 360’lık bir getiri gördük. Perakende biraz regülasyondan ötürü sekteye uğradıysa da potansiyel olarak düzgün getiriler vadettiğini düşünüyoruz. Holdinglerde bilhassa çok kaliteli şirketlere tek elden ulaşabileceğiniz bir yapı olduğu için holdingleri de ön planda tutuyoruz.
Dolar/TL’de tarafı KKM dönüşleri belirleyecek
Dolar/TL için önümüzdeki devir hangi gelişmeler kritik olacak?
Doların Fed’in faiz artırımlarıyla direkt kontağı var. En son ekim ayı ABD’de enfl asyon beklentilerden aşağıda geldi, bu da Fed’in daha ölçülü artışlar yapma ihtimalini doğurdu. O yüzden dolara olan faiz takviyesi azalmış oldu. Bu da TL’deki baskıyı azaltıyor. Tekrar bizim piyasamız açısından baktığınızda enfl asyonun baz tesiriyle tarafını aşağı çevirmesini bekliyoruz sene sonunda. Merkez Bankası’nın daha önce de belirttiği üzere PPK toplantısında siyaset faizini tek haneye indirmesini bekliyoruz. O denli baktığınız vakit dolar/TL’deki hareketi belirleyecek en değerli hususlardan biri de Kur Muhafazalı Mevduat’tan dönüşlerin nereye yanlışsız gideceği olacaktır. Önümüzdeki sene onu takip etmek gerekiyor.
Gram altın ve gümüşte beklentileriniz neler?
Altın natürel yüksek enfl asyon ortamında her vakit bir hedge enstrümanı olarak yer alıyor fakat altının faiz getirisi yok. Yüksek faiz getiri olduğu vakit bir ölçü düştü. Ama artık işte bilhassa Fed’in faiz artışlarını daha yavaşlatması sonucu altının da bir ölçü daha kıymet kazanabileceğini düşünüyorum. Gümüş de tıpkı formda aslında.
Peki TL mevduat faizi ne olacak?
Merkez Bankası bu basamakta büyümeyi önceliklendiriyor ve tek haneli faize indiriyor siyaset faizini. Bu bankalardaki aslında kredi ve mevduat faizleriyle belirlenecek. O açıdan oradaki faizleri aslında biraz daha bankaların bu regülatif tedbirlerle birlikte ne tıp adım atacağıyla anlayacağız.
Önümüzdeki periyot hangi fonlar öne çıkacak?
Yatırım fonları, pay senetleri dışında bilhassa yerli yatırımcının ikinci tercih ettiği yatırım aracıydı geçen sene. Artık baktığınız vakit portföy idare şirketlerinin yönettiği toplam yatırım fonu hacmi 1 trilyonu aştı. Yani geçen yıldan beri bu seneye yüzde 116’lık bir büyüme var yatırım fonlarında. Bunun içinde olağan dağınık, pay senetleri, özel kesim tahvilleri, borçlanma yatırım araçları üzere Eurobondlar üzere çok çeşitli araçlara yatırım yapan yatırım fonları var. Yeniden algoritmik fonlar, onlar bilhassa yerli yatırımcılar tarafından da çok ilgi görüyor. Profesyonel bir yatırım olması, yatırım fonlarını bilhassa piyasayı çok yakından takip etmeyenler için çok cazip bir eser haline getiriyor.
Dijitalden müşteri kazanımının hissesi yüzde 45’e çıktı
Sektörde ve şirketinizde dijitalleşme çalışmaları ne noktada?
Tüm şirketlerde dijitalleşme çalışmaları pandemiden evvel de başlamıştı lakin pandemiyle bir arada çok hızlandı. ÜNLÜ & Co olarak 2020’nin son çeyreğinde bir dijital dönüşüm inisiyatifi başlattık. Müşteri tecrübesini güzelleştirmek, operasyonel süreçlerimizi optimize etmek için bu sürece başladık. Ve birçok sürecimizi optimize ettik. Ödüllü eğitim, dijital eğitim platformumuz, ÜNLÜ dijital akademiyi hayata geçirdik. Onun yanı sıra bilhassa müşterilerimizin hayatını kolaylaştıran, manzaralı görüşmeyle uzaktan hesap açma uygulaması kolay hesabı uygulamaya aldık. Burada müşterilerimizin yeni müşteri kazanımındaki hissesi yüzde 20’lerden, dijitalden müşteri kazanımımızda yüzde 45’lere kadar ilerledi. Bunlar bizim dijital vizyonumuzun birinci adımlarıyla aslında. Dijitalleşme ve tabana yayılma stratejimizin en değerli adımı ise Piapiri oldu. Piapiri’yi geçen ay lanse ettik. Piapiri için dijital teşebbüsümüz diyebiliriz. Piapiri bizim daha yatırım danışmanlığı sunduğumuz tüm eserlerimizi ve hizmetlerimizi uçtan uca sunabildiğimiz, yatırımcı, kullanıcı tecrübesini en yüksek kalitede verebildiğimiz bir dijital platform oldu. Bu platformla aslında yatırımcılar tüm gereksinimlerine tek elden ulaşabiliyorlar. Yeniden değerli bir özelliği, yatırım fonu piyasasında TEFAS’ın bütün fonlarına ulaşabildiğiniz üzere karşılaştırmalarını da yapabilmeniz. Online hesap açılışı ve oradaki uygulamanın kolay kullanılabilir olması bizim için yeni bir sanayi standartı oluşturma maksadıyla yola çıktığımız bir mevzu oldu. Yatırımcıların finansal okuryazarlığı çok kıymetli bir bahis. Biz burada bu uygulamayla raporlar, tahliller vs derken o finansal okuryazarlığa da katkıda bulunmayı, yatırımcıların bir bütün olarak yatırımla ilgili her şeye ayrıntılı biçimde ulaşılabilmeyi sağlamayı ve daha donanımlı yatırım yapabilmelerini de aracı olmayı hedefliyoruz.