Çarşamba, Haziran 19, 2024

Aslında hayatta hepimiz birtakım durumlar karşısında tasa hissedebiliriz. ‘Acaba yarın okulda çocuğumun başına bir şey gelir mi ?, telefonum çalıyor eyvah makûs haber alabilirim…’’ üzere gündelik hayatta yaşanan birtakım ‘evham’lar olağan olarak nitelendirilebilir. Fakat bu durum artık genellenmişse yani çabucak her olay karşısında kendimizi ‘ya olursa’’ diye düşünürken buluyorsak, bu kanıları denetim etmekte zorlanıyorsak, uzun müddettir ve çabucak her gün bu durumu deneyimliyorsak bir ‘kaygı bozukluğu’nun varlığından kelam edebiliriz. Bu kaygısal kanılara ek olarak vücudun verdiği birtakım fizyolojik reaksiyonlar de olacaktır. Baş ağrısı, sonluluk, gerginlik, sindirim sistemi meseleleri, odaklanamama, uykuya dalmada zahmet üzere birtakım süreçler de derde eşlik eder. Şayet kendimizde bu durumların varlığını tespit ediyorsak bir uzmandan dayanak almayı denemeliyiz. Anksiyeteyi temel olarak dehşetten ayırmamız gerekir. Dehşet, korkulan objenin varlığında gözlenen, çözümlenmeye dönük ve daha kısa müddetli iken ; korku ya da anksiyetenin besbelli bir objesi yoktur, birey bu durum karşısında kendini çaresiz ve yalnız hissedebilir hatta bazen bu durum her gün gözlemlenebilir. Anksiyete bireyin ömür işlevselliğinde bozulmalara yol açıyorsa kesinlikle tedavi edilmelidir. Bu tedavi metotları psikofarmakolojik dayanak, psikoterapi süreci, gevşeme ve nefes alma teknikleri, gerilim idaresi üzere sistemlerdir. Bireyin anksiyetesinin bireyde görünüşüne uygun olarak bir tedavi planı hazırlanmalı, uygulanmalı ve etkililiği test edilmelidir. Telaş bozukluğunu genel sınırlarıyla tartıştıktan sonra artık de panik atak terimi üzerinde konuşalım. Panik atak; tekrarlayan, apansız ortaya çıkan ve bireyin denetim edemeyeceğini düşündüğü ağır zahmet yahut dehşet, dehşet nöbetleri olarak isimlendirilebilir. Panik atak hafif seviyede başlar, daha sonra şiddetlenerek seyreder. Kişi aslında kendi niyetleri ile panik atağının şiddetini yükseltir. Panik atak bireyde nefes alamama, boğulma hissi, kalp çarpıntısı, titreme, terleme, üşüme, bulantı, uyuşma, karıncalanma üzere belirtiler gösterir. Bu bireyin atak objesi, durumu yahut yerinde yaşadığı durumlardır. Lakin bu durum birey tarafından denetim edilememeye başlandığında, sık ve tekrarlı meydana geldiğinde, kişinin daima bir atak geçireceğine dair beklentisinin olması durumunda panik bozukluk dediğimiz kavrama dönüşür. Panik atağın panik bozukluğa dönüşmesi sürecinde ataklar başlar, tekrarlı bir formda devam eder, birey atak geçireceğine dair daima bir korku duyar, his durumu değişir ve münasebetiyle da davranışlarında da bir değişim süreci meydana gelir. Yeniden panik atağın yahut panik bozukluğun tedavisinde ilaç tedavisi ve psikoterapi takviyesinin –özellikle bilişsel davranışçı terapi yöntemi- birlikte planlanması daha tesirli sonuçlar alınmasını sağlar. Tedavi sürecinde kıymetli olan nokta bireyin bu tedavi sürecine açık ve istekli olmasıdır. Buraya kadar bahsettiklerimiz çerçevesinde telaş bozukluğu ve panik atağın toplumda her ne kadar yan yana anılsalar da birbirlerinden çok farklı ve farklı süreçler olduğu açıktır. Panik atakta bedenin otonom hudut sistemlerinden olan sempatik hudut sitemi aktive olur ve bunun sonucunda gözbebeğinde büyüme, kalp atış suratında artış, sindirim faaliyetlerinin durdurulması, terleme, tükürük bezi salgısında azalma üzere durumlar otomatik olarak açığa çıkar. Aslında birey kendinde gözlemlediği bu çok doğal süreçten telaşlanır ve panik atağını şiddetlendirir. Münasebetiyle panik atakta birey kendini taarruz durumunda hisseder, bununla başa çıkamadığında güçlü reaksiyonlar verir. Ataklar bir kaç dakika ya da saat sürer, münasebetiyle tasa bozukluğu üzere süreklilik gösteren, zihnimizin art planında bir yerlerde işleyen bir süreçten farklıdır. Tasa Bozukluğu ve Panik Atak, çözümlenebilir bir sorundur. Şayet siz de kendinizde bu üzere süreçlere tanıklık ettiyseniz bir uzmandan dayanak alarak başa çıkabilirsiniz…

Tags: , , , ,

0 Comments

Leave a Comment